WYBITNY POLAK

IV edycja (2013)

Rafał Olbiński – kategoria KULTURA

Urodzony 21 lutego 1943 r. w Kielcach. Polski malarz, grafik i twórca plakatów. Absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, grafik magazynu „Jazz Forum”. W 1981 r. wyemigrował do Paryża i stamtąd do Nowego Jorku, gdzie wykładał w School of Visual Arts.

Zdobył ogromne uznanie na całym świecie, a jego plakaty i ilustracje ukazują się regularnie na łamach takich czasopism jak: „Newsweek”, „Time”, „Business Week”, „New York Times”, „New Yorker”. Jest twórcą z ogromnym dorobkiem. Na swoim koncie ma liczne plakaty dla amerykańskich oper (New York City Opera, Utah Opera, Pacific Opera San Francisco, Philadelphia Opera), scenografię operową do przedstawienia „Don Giovanni” w Filadelfii. W Polsce regularnie tworzył okładki dla miesięcznika „Charaktery”.

Jego prace prezentowane były na wielu wystawach w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Francji, Niemczech i w Polsce. Można znaleźć je m.in. w kolekcjach tak prestiżowych instytucji jak: The National Arts CIub w Nowym Jorku, Library of Congres w Waszyngtonie, Suntory Museum w Osace. Za swoje prace otrzymał ponad 150 nagród, w tym złote i srebrne medale przyznawane przez Klub Dyrektorów Artystycznych w Nowym Jorku oraz Towarzystwo Ilustratorów w Nowym Jorku i Los Angeles. W 2012 r. za wybitne zasługi dla polskiej i światowej kultury otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.

Krzysztof Penderecki – kategoria KULTURA

Urodzony 23 listopada 1933 r. w Dębicy. Wybitny polski kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny. Absolwent Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Krakowie, rektor i profesor Akademii Muzycznej w Krakowie. Doctor honoris causa m.in. Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Yale, Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina oraz Akademii Muzycznej w Krakowie. Inicjator powołania i przewodniczący Rady Programowej Europejskiego Centrum Muzyki Krzysztofa Pendereckiego w Lusławicach, kawaler Orderu Orła Białego.

Zdobył uznanie już pierwszymi kompozycjami, stając się czołowym przedstawicielem polskiej szkoły kompozytorskiej lat 60. XX w. Brzmieniowa oryginalność twórczości początkowego okresu przejawiała się w traktowaniu instrumentów smyczkowych jak perkusyjnych. Jednak już seria wielkich dzieł oratoryjno-kantatowych o charakterze religijnym i monumentów symfonicznych odwoływała się do estetyki późnoromantycznej. Sięgając po tematy uniwersalne, Penderecki odrzucił postawę twórcy awangardowego i stał się twórcą syntezy dotychczasowych dokonań w muzyce XX w.

Do najważniejszych dzieł Krzysztofa Pendereckiego należą: „Tren pamięci ofiar Hiroszimy” (1960), „I Kwartet smyczkowy” (1960), „Anaklasis” na smyczki i perkusję (1960), oratorium „Dies irae” pamięci pomordowanych w Auschwitz (1967), „Kosmogonia” (1970); utwory religijne: „Pasja według świętego Łukasza” (1965), „Jutrznia” (1970), „Magnificat” (1974), „Te Deum” (1980), „Polskie Requiem” (1984); opery: „Diabły z Loudun” (1969), „Raj utracony” (1978), „Czarna maska” (1986), „Ubu Król” (1991); utwory orkiestrowe: „II Christmas Symphony” (1980), „Passacaglia” (1988), „Adagio” (1989); koncerty: wiolonczelowy, skrzypcowy, altówkowy; utwór kameralny „Trio smyczkowe” (1991).

Krzysztof Penderecki to wyjątkowa postać w historii światowej muzyki współczesnej. Wielki talent, bogata twórczość kompozytorska, dokonania jako dyrygenta i pedagoga spowodowały szybki rozwój jego kariery. Penderecki każdym utworem zdobywa serca publiczności i uznanie krytyki.